يا اضافه ، براى تعظيم غير مضاف و غير مضاف اليه است . مانند : « اخو الوزير عندى » برادر وزير پيش من است . در اين مثال « اخو » مسند اليه و مضاف و « الوزير » مضاف اليه است و اضافه براى تعظيم اين دو نيست بل براى تعظيم « ى » در « عندى » است . خوب اكنون شما مىگوييد : « ى » در « عندى » نيز مضاف اليه است . پاسخ شما اين است : آرى مضاف اليه هست لكن مسند اليه يا مضاف اليه مسند اليه نيست . يعنى : چيزى كه مسند اليه به آن اضافه شده است ، نيست . 5 - و منها التّحقير للمضاف ، نحو : ولد اللّص قادم ، أو التحقير للمضاف إليه نحو : رفيق زيد لص . أو غيرهما نحو : أخو اللصّ عند عمرو . 6 - و منها الاختصار لضيق المقام لفرط الضّجر و السآمة . كقول جعفر بن علبه و هو فى السّجن بمكة : هواى مع الرّكب اليمانين مصعد * جنيب و جثمانى بمكّة موثق « 1 » 5 - از اهداف مضاف آوردن مسند اليه ، كوچك شمردن مضاف است . مانند : « ولد اللّص قادم » فرزند دزد ، آمده است . در اين مثال ، « ولد » مسند اليه و مضاف است . و يا اين اضافه ، براى تحقير مضاف اليه است مثل : « رفيق زيد لص » دوست زيد دزد است . در اينجا « رفيق » مسند اليه و « زيد » مضاف اليه آن است و يا اضافه ، براى تحقير غير مضاف و غير مضاف اليه است مانند : « أخو اللصّ عند عمرو » در اينجا ، اضافه ، براى تحقير « عمرو » است و « عمرو » مسند اليه يا چيزى كه مسند اليه به آن اضافه شده ، نيست . 6 - از جاهايى كه مسند اليه ، مضاف آورده مىشود جايى است كه موقعيت سخن ، بر اثر اوج دلتنگى و آزردگى ، تنگ باشد . مانند سخن جعفر پسر علبه در زندان مكه : « هواى . . . » معشوق من با كاروان يمنيها مىرود او در پى كاروان ، روان است و پيكر من در مكه به بند كشيده شده است . در اينجا « هوى » مسند اليه مضاف به « ى » متكلم است . شاعر ، چون در اوج اندوه بوده است به همان « هواىّ » بسنده كرده است و « الّذى اهواه » مثلا نگفته . و اعلم أنّ هيئه التركيب الاضافى موضوعة للاختصاص المصحّح لان يقال : المضاف للمضاف اليه فاذا استعملت فى غير ذلك كانت مجازا كما فى الاضافة لادنى

--> ( 1 ) . بنابراين ، لفظ « هواى » كوتاه‌تر از لفظ « من الذى اهواه » يعنى كسى كه من او را دوست مىدارم است .